
संकलन:-
वैजयंता महेश गजरे
१ अर्थ सोशल फांडेशन, पुणे


वातावरण बदलाचे परिणाम – मानवी जीवन
वाळवंटातील टोळांचा प्रादुर्भाव, ज्याने अलिकडच्या काही वर्षांत पूर्व आफ्रिकेपासून भारतापर्यंत मोठ्या प्रमाणावर त्रस्त केले आहे. त्याचा हवामान बदलाशी जवळचा संबंध आहे, असे तज्ञांनी सांगितले आहे.
ग्लोबल लँडस्केप्स फोरम क्लायमेट हायब्रीड कॉन्फरन्समधील पॅनेलच्या सदस्यांनुसार, हवामान बदल कमी करण्याच्या योजनांमध्ये कीटक आणि रोगांविरुद्ध कारवाई समाविष्ट करणे आवश्यक आहे. ही परिषद नुकतीच २६ वी कॉन्फरन्स ऑफ पार्टीज (CoP26) च्या संयुक्त राष्ट्रांच्या फ्रेमवर्क कन्व्हेन्शन ऑन क्लायमेट चेंज सोबत आयोजित करण्यात आली होती.
टोळ विशेषतः भारत, पाकिस्तान आणि इराणसह अनेक देशांतील शेतकऱ्यांसाठी त्रासदायक ठरले आहे.
पूर्व आफ्रिका, पश्चिम आणि दक्षिण आशियामध्ये टोळांच्या आक्रमणामागे अरबी समुद्रावरील चक्रीवादळाच्या स्वरूपातील बदल आहे. तज्ञांनी २०२० मध्ये डाउन टू अर्थ सांगितले. इराण मधील असामान्य पावसामुळे त्यांच्या प्रजननास मदत झाली. टीएमजी थिंक टँक फॉर सस्टेनेबिलिटी, जर्मन फेडरल मिनिस्ट्री ऑफ इकॉनॉमिक कोऑपरेशन अँड डेव्हलपमेंट, इंटरगव्हर्नमेंटल अथॉरिटी ऑन डेव्हलपमेंट आणि युनायटेड स्टेट्समधील अॅरिझोना स्टेट युनिव्हर्सिटी येथील स्वेट सेंटर फॉर सस्टेनेबल फूड सिस्टिम यांनी या कार्यक्रमाचे आयोजन केले होते. तथापि, त्यांनी टोळ नियंत्रणासाठी अत्यंत विषारी कीटकनाशकांच्या वापराबद्दल सावध केले.
उपचारापेक्षा प्रतिबंध उत्तम
टोळ हल्ल्यांशी लढण्यासाठी डिजिटल साधने आधीच वापरात आहेत, FAO चे वरिष्ठ टोळ अंदाज अधिकारी कीथ क्रेसमन यांनी आठवण करून दिली. “पण सिस्टीम फेल-प्रूफ नाही.” टोळांच्या संकटाचा सामना करण्यासाठी कोणत्याही तांत्रिक चांदीच्या गोळ्या नाहीत. ते म्हणाले, एक मजबूत पूर्व चेतावणी प्रणाली विकसित करण्याची आणि जलद कारवाईची क्षमता उत्प्रेरित करण्याची गरज अधोरेखित केली. टोळांचे हल्ले रोखण्यासाठी जबाबदार असलेल्या संस्थांना प्रचंड आर्थिक अडथळ्यांचा सामना करावा लागतो आहे. फेब्रुवारी २०२० मध्ये, पूर्व आफ्रिकेत टोळांचा प्रादुर्भाव रोखण्यासाठी FAO ला $138 दशलक्ष आवश्यक होते. संस्थेला देणगीदारांकडून केवळ $33 दशलक्ष मिळाले.
आंतरराष्ट्रीय प्रदूषण निर्मूलन नेटवर्कचे सह-अध्यक्ष, ताडेसे आमेरा म्हणाले, शेतकरी आणि स्थानिक समुदायांमध्ये जागरूकता वाढवण्याची तसेच त्यांना निर्णय प्रक्रियेत सहभागी करून घेण्यात आले आहे.




